Nghiên cứu thành công quy trình vi nhân giống và quy trình thuần dưỡng, chăm sóc cây Cúc đồng tiền

Hiện nay, để đáp ứng nhu cầu thương mại hóa giống cúc đồng tiền (Gerbera jamesonii) ngày càng lớn, do có thể ra hoa quanh năm, hoa nhiều màu đẹp, cây dễ trồng, chăm sóc. Khoa CNSH đã nghiên cứu thành công Quy trình vi nhân giống và Quy trình thuần dưỡng, chăm sóc cây Cúc đồng tiền.

Cúc đồng tiền (Gerbera jamesonii) có nguồn gốc ở miền Đông Nam Phi, do Robert Jameson phát hiện năm 1697. Cây mọc ở những nơi râm mát, ở độ cao so với mặt biển từ 1.100 – 1.700m. Cúc đồng tiền được du nhập vào Anh vào thế kỷ XIX. Ở Anh, Irwin Lynch là người đầu tiên tiến hành lai tạo giữa các giống đồng tiền với nhau. Sau đó, Pháp và Hà Lan cũng tiến hành nghiên cứu và trở thành trung tâm lai tạo giống hoa đồng tiền lớn của thế giới. Cây thấp, bộ lá to, mặt lưng lá có lớp lông nhung, ra hoa quanh năm. Hoa lớn, nhiều cánh và có màu sắc đa dạng: trắng, vàng, đỏ, hồng, cam,… Vì vậy rất thích hợp trồng làm cây cảnh để bàn làm việc tại các văn phòng công ty, trang trí nhà ở,… (Hình 1).

          

Hình 1: Cây cúc đồng tiền

Tuy nhiên do thích nghi sinh trưởng ở nhiệt độ thấp nên cần được thuần dưỡng để cây có thể sống và ra hoa trong điều kiện khí hậu nóng ẩm của các tỉnh Đông Nam Bộ. Sau thời gian nghiên cứu, Phòng thí nghiệm Nuôi cấy mô của Khoa CNSH, trường Đại học BD đã thuần hóa thành công, tạo giống Cúc đồng tiền ra hoa tốt ở môi trường nóng ẩm. Đồng thời để nhân nhanh và đảm bảo giống sạch bệnh, PTN cũng đã nghiên cứu thành công quy trình vi nhân giống và chăm sóc cây ngoài vườn ươm giống Cúc đồng tiền này. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa ứng dụng thực tiễn lớn, giúp đa dạng hóa cơ cấu cây trồng, mang lại giá trị kinh tế cao.

  1. Vi nhân giống cúc đồng tiền từ nụ hoa

Bộ phận được sử dụng là nụ hoa Cúc đồng tiền, với ưu điểm là mẫu sạch, có khả năng tái sinh tạo cây hoàn chỉnh cao. Nụ hoa được lựa chọn kỹ từ những cây mẹ khỏe mạnh, sạch bệnh, có phẩm chất tốt.

Nụ hoa Cúc đồng tiền được khử trùng bề mặt bằng nước sạch và hóa chất vừa đảm bảo mẫu hoàn toàn sạch, vừa đảm bảo mẫu vật sống sót để tái sinh tạo cây hoàn chỉnh trong môi trường in vitro (Hình 2).

Hình 2: Nhân giống cúc đồng tiền bằng phương pháp nuôi cấy mô

Hình 3: Nụ cúc đồng tiền được nuôi cấy in vitro tạo cây hoàn chỉnh

Với ưu điểm là nhân nhanh cây giống với số lượng lớn trong thời gian ngắn, phương pháp nuôi cấy mô tế bào thực vật sẽ đáp ứng nhu cầu về cây giống trong thời gian sắp tới.

  1. Thuần dưỡng, chăm sóc cây Cúc đồng tiền

Bên cạnh công tác nghiên cứu vi nhân giống Cúc đồng tiền bằng phương pháp nuôi cấy mô tế bào thực vật, PTN. Nuôi cấy mô đã tiến hành nghiên cứu thành công quy trình thuần dưỡng, chăm sóc cây Cúc đồng tiền tại trường Đại học Bình Dương. Cây con hậu nuôi cấy mô được chuyển sang chậu mang ra trồng ngoài vườn ươm (Hình 4).

Hình 4: Trồng cây con cấy mô ra vườn ươm

Trong quá trình sinh trưởng và phát triển Cúc đồng tiền cần rất nhiều nước và dinh dưỡng. Vì vậy cần bổ sung nước hằng ngày để tránh hiện tượng thiếu nước gây héo cây dẫn đến trậm phát triển, bên cạnh đó yếu tố dinh dưỡng quyết định đến chất lượng cây như: số lượng lá, chiều cao cây, số nụ hoa, màu sắc hoa,… Hằng tuần cây được bổ sung phân bón dưới dạng bón trực tiếp gốc và phun lên lá để đảm bảo nhu cầu dinh dưỡng cho cây (Hình 5).

Bên cạnh yếu tố dinh dưỡng thì việc phòng và trị bệnh là rất quan trọng. Ở giai đoạn cây con cây thường hay mắc bệnh thối nhũn do dư nước, sau khi trưởng thành cây mắc phải các bệnh như: xoắn lá, héo xanh, đốm lá và thường bị tấn công bởi nhện đỏ, bọ trĩ, rệp sáp,… Vì vậy công tác bảo vệ thực vật rất được chú trọng. Bên cạnh đó cần phải thường xuyên dọn vệ sinh cây, vệ sinh vườn, tạo độ thông thoáng cho cây phát triển là rất cần thiết.

Hình 5: Công tác chăm sóc cúc đồng tiền hậu nuôi cấy mô

Hình 6: Cán bộ thực hiện nghiên cứu đang theo dõi sinh trưởng của cây tại vườn ươm

Sau 3 tháng từ khi trồng vườn hoa đã cho ra những nụ hoa đầu tiên, cây có nhiều nụ, màu sắc sặc sỡ đáp ứng được nhu cầu thị hiếu của người yêu thích cây cảnh (Hình 7).

Hình 7: Cây Cúc đồng tiền ra hoa tại vườn ươm

Hình 8: Các chậu Cúc đồng tiền được giới thiệu tại Cửa hàng cung ứng và trưng bày sản phẩm nông nghiệp của các Hợp tác xã